treść serwisu

Wielokulturowo = kolorowo

aria-describedby="share_tooltip2" aria-label="Udostępnij"

Treść ścieżki edukacyjnej

Ludzie na całym świecie różnią się nie tylko kolorem skóry czy językiem, którym się posługują, ale także religią. Wiąże się z nią wiele różnych aspektów naszego życia, np. święta, jakie obchodzimy, oraz towarzyszące im zachowania czy przedmioty. To, w co wierzymy, wpływa także na rytm dnia, tygodnia, a nawet roku. Przekonaj się o tym na przykładzie czterech religii: judaizmu, chrześcijaństwa, islamu i buddyzmu, poznając je i w ogóle i w szczególe.

CIEKAWOSTKA 1

Religie, które uznają istnienie tylko jednego Boga, nazywamy monoteistycznymi. Najstarszą z nich jest judaizm.

Judaizm w ogóle

 

Wyznawcy: Żydzi

Najważniejsza księga: Tora (Pięcioksiąg)

Miejsce modlitwy i spotkań: synagoga

Gdzie mieszka najwięcej wyznawców: Izrael, Stany Zjednoczone

Judaizm w szczególe

Żydzi, a więc osoby wyznające judaizm, spotykają się i modlą w budynku nazywanym synagogą. Najważniejszym miejscem w każdej synagodze jest święta szafa, w której przechowywana jest święta księga – Tora. Co ciekawe, kształtem nie przypomina ona książki, lecz jest napisana na długim zwoju nawijanym na specjalne wałki. Można zatem powiedzieć, że jest zwinięta w rulon.

Zwój Tory jest zawsze bogato przystrojony. Wkłada się go w ozdobną tkaninę, tzw. sukienkę. Na jego szczycie stawia się koronę, a niżej zawiesza tarczę.

W trakcie czytania Tory używa się specjalnej wskazówki, która ma zwykle zakończenie w kształcie dłoni z wyprostowanym palcem wskazującym. Pomaga ona wodzić wzrokiem za tekstem.

Wszystko dlatego, że zwojów Tory nie wolno dotykać palcem!

Cotygodniowe święto Żydów, rozpoczynające się tuż przed zachodem słońca w piątek i kończące wraz z zapadnięciem ciemności w sobotę wieczór, nosi nazwę szabat.

Jest to radosny czas spędzany w gronie rodziny, przyjaciół i gości. Ma przypominać, że wszystko jest stworzone przez Boga – także dzień odpoczynku. Dlatego w szabat nie wolno pracować.

W piątkowy wieczór, po modlitwie w synagodze, w żydowskich domach odbywa się uroczysta kolacja. Gospodyni zapala wówczas dwie świece, umieszczone w specjalnych świecznikach, i wygłasza błogosławieństwo. Świec tych może być więcej, lecz nigdy mniej niż dwie. Ich zapalenie to bardzo podniosły i ważny moment rozpoczynający szabat.

CIEKAWOSTKA 2:

Najbardziej rozpowszechnioną religią świata jest chrześcijaństwo. Składa się na nie kilka odłamów, takich jak katolicyzm, prawosławie i protestantyzm.

Chrześcijaństwo w ogóle

 

Wyznawcy: chrześcijanie (m.in. katolicy, prawosławni, protestanci)

Najważniejsza księga: Biblia (Stary i Nowy Testament)

Miejsce modlitwy i spotkań: kościoły, cerkwie, zbory

Gdzie mieszka najwięcej wyznawców: Ameryka Północna i Południowa

Chrześcijaństwo w szczególe

Najważniejszym symbolem wiary dla chrześcijan jest krzyż. Zgodnie z wydarzeniami opisanymi w Biblii Jezus, Syn Boży, został skazany na śmierć przez ukrzyżowanie, czyli przybicie do krzyża. Następnie jego ciało zostało złożone do grobu. Jednak trzeciego dnia Jezus zmartwychwstał, czyli powrócił do życia, by następnie udać się do swojego Ojca w niebie. Wydarzenia te dają chrześcijanom nadzieję, że podobnie może stać po śmierci z każdym człowiekiem.

Krzyż złożony z dwóch belek, z których pozioma jest krótsza, wraz z figurą umierającego Chrystusa jest najbardziej rozpowszechniony w katolicyzmie.

Postacie, o których opowiada Biblia, często przedstawiane są na obrazach. Są to m.in. Jezus Chrystus, Matka Boska i święci. W prawosławiu istnieje szczególny rodzaj obrazów zwanych ikonami. Najczęściej tworzy się je za pomocą farb na drewnianej desce. Powstają według ustalonych zasad, a każdy ich element, np. kolor czy gest, ma symboliczne znaczenie.

Na tej ikonie Chrystus został przedstawiony jako Pantokrator, co w języku greckim oznacza Wszechwładcę. Z tego powodu zasiada na okazałym tronie, podtrzymywanym przez dwóch aniołów. Każdy z nich unosi jedno ze swoich skrzydeł wyżej niż drugie – taki gest odczytywany jest jako wyraz radości. Chrystus trzyma w lewej ręce otwartą Biblię, a prawą unosi, układając palce w geście błogosławieństwa, czyli pozdrowienia.

W Biblii przedstawiona jest opowieść o kuszeniu Jezusa Chrystusa przez diabła. Syn Boży był kilkakrotnie wystawiany na próbę. Jedną z nich zobrazował nieznany malarz. Widoczny po prawej stronie Szatan wyciąga w kierunku Chrystusa dłonie pełne kamieni, zachęcając Go, by przemienił je w chleb. Jednak Chrystus unosi dłoń w geście pouczenia i odmowy.

Co ciekawe, na obrazie diabeł ubrany jest w strój zakonny, a na głowie ma czapkę kardynała. Jego prawdziwe oblicze zdradzają wystające spod szat pazury. Malarz z pewnością związany był z protestantyzmem, który w XVI wieku w sposób stanowczy krytykował duchownych za zbyt duże przywiązanie do spraw materialnych oraz złe obyczaje. Zamiast tego namawiano, by skupić się na słowie Bożym i życiu z umiarem.

CIEKAWOSTKA 3

Drugą, po chrześcijaństwie, najbardziej rozpowszechnioną religią na świecie jest islam. Słowo to w języku arabskim oznacza „poddanie się woli Boga”.

Islam w ogóle

 

Wyznawcy: muzułmanie

Najważniejsza księga: Koran

Miejsce modlitwy i spotkań: meczet

Gdzie mieszka najwięcej wyznawców: Azja (głównie centralna i południowo-zachodnia część kontynentu) i Afryka Północna

Islam w szczególe

Bardzo ważnym elementem dnia każdego muzułmanina jest modlitwa. Dorosły mężczyzna powinien modlić się pięć razy dziennie. Choć nie jest to obowiązkowe, zaleca się, by modlitwę odmawiać w meczecie.

W sali modlitw nie ma żadnych mebli, jednak wszyscy wiedzą, jak się ustawić, ponieważ należy się modlić z twarzą zwróconą w stronę Mekki, czyli najświętszego miasta muzułmanów.

Kierunek Mekki wskazuje mihrab – to rodzaj specjalnej wnęki. Miejsce to jest zwykle bogato dekorowane. Do tego właśnie służy prezentowana beżowozłota tkanina, którą zdobi ręcznie wykonany haft.

Na tkaninie znajduje się także napis w języku arabskim. To cytat z Koranu, czyli najważniejszej dla muzułmanów księgi.

CIEKAWOSTKA 4

Są religie, które uważają, że ludzie i bogowie po swojej śmierci odradzają się ponownie. Jedną z nich jest buddyzm.

Buddyzm w ogóle

 

Wyznawcy: buddyści

Najważniejsza księga: sutry

Miejsce modlitwy i spotkań: świątynia buddyjska

Gdzie mieszka najwięcej wyznawców: Azja (głównie południowo-wschodnia część kontynentu)

Buddyzm w szczególe

W buddyzmie nie ma jednego boga, ale jest wiele bóstw. Ich zadaniem jest wskazywać drogę do bycia lepszym człowiekiem.

Oglądana figurka przedstawia bóstwo Aryava Lokitesvara. Tę trudną nazwę można przetłumaczyć jako „patrzący w dół na świat”. W tym przypadku „w dół” oznacza „ze współczuciem”, dlatego bóstwo to nazywane jest również „słuchającym płaczu świata”.

Postać na figurce ma trzy twarze i dwadzieścia cztery ręce ułożone w trzech rzędach. Powyżej głów bóstwa znajdują się kolejne głowy, ustawione w formie piramidy. Postać ubrana jest w szatę do kostek, na którą narzucona jest wstęga układająca się w kształt węży.

Judaizm, chrześcijaństwo, islam oraz buddyzm to tylko wybrane religie

.

.

.

Na całym świecie istnieje najprawdopodobniej około kilku tysięcy różnych religii

.

.

.

Taka różnorodność sprawia, że świat ludzkich wierzeń jest naprawdę kolorowy!

Wielokulturowo = kolorowo

Słownik pojęć:

Buddyzm – religia, która nie uznaje istnienia boga jako osoby, lecz skupia się na Czterech Szlachetnych Prawdach, które mają pomóc człowiekowi uniknąć cierpienia.

Chrześcijaństwo – religia, której podstawą jest wiara w jednego Boga w trzech osobach. Najważniejszą księgą dla chrześcijan jest Biblia.

Islam – religia, której podstawą jest wiara w jednego Boga, którego imię brzmi Allah. Wyznawcy islamu to muzułmanie. Święta księga to Koran.

Judaizm – religia wyznawana przez Żydów; judaizm to wiara w jednego Boga. Najważniejszą księgą dla wyznawców judaizmu jest Tora.

Katolicyzm – jeden z głównych odłamów chrześcijaństwa. Zwierzchnikiem Kościoła katolickiego jest papież. Najwięcej wyznawców katolicyzmu mieszka w Ameryce Środkowej i Południowej (w krajach takich jak Paragwaj, Argentyna czy Meksyk) oraz w Europie (m.in. w Polsce, Hiszpanii czy we Włoszech).

Prawosławie – jeden z głównych odłamów chrześcijaństwa. Od katolicyzmu różni się m.in. tym, że nie uznaje zwierzchności papieża. Najwięcej wyznawców prawosławia mieszka w państwach takich jak: Rosja, Mołdawia, Grecja, Gruzja, Rumunia czy Ukraina.

Protestantyzm – jeden z głównych odłamów chrześcijaństwa. Od katolicyzmu różni się m.in. tym, że spośród sakramentów uznaje tylko chrzest i Eucharystię. Najwięcej wyznawców protestantyzmu mieszka w Stanach Zjednoczonych, Europie (m.in. w Wielkiej Brytanii i Skandynawii) oraz w Afryce Południowej.

Obiekty wykorzystane w tej ścieżce edukacyjnej

0
Ujęcie od przodu. Płaska tarcza w kształcie korony.

Korona na Torę (hebr. keter Tora)

nieznany

1700 — 1900

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

lico

Wnętrze pokoju

projekt scenografii teatralnej

Pacanowski, Bolesław

1949 — 1951

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

ujęcie z góry

Wskazówka do Tory (hebr. jad)

nieznany

1801 — 1900

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Widok 1

Portiera

XVIII/XIX wiek

Muzeum – Zamek w Łańcucie

ujęcie całości z przodu

Bóstwo - figurka Aryava Lokitesvara

nieznany

XVII

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

krucyfiks kamieński - krzyż - Ujęcie z przodu; Monumentalnych rozmiarów krzyż o profilowanych krawędziach belek. Duży krągły medalion na przecięciu ramion. Górne i boczne ramiona zakończone trójlistnie; dolne - kwadratowym medalionem z wpisanym czteroliściem wypełnionym płaskorzeźbionym wizerunkiem półpostaci z banderolą. Na belce środkowej dwa metalowe haki do zawieszenia figury. W ramionach bocznych i dolnym, na wysokości stóp i dłoni figury, otwory na gwoździe. Krzyż nosi ślady ingerencji i uzupełnień konserwatorskich. Trójlistne zakończenia i górna belka krzyża dodane wtórnie. Dolna belka skrócona ponad czworobocznym medalionem. Czteroliść utworzony z czterech okręgów wpisanych w medalion środkowy zheblowany.

Krucyfiks kamieński - krzyż

warsztat strasburski

około 1300

Muzeum Narodowe w Szczecinie

S/Mal/543/ML - Chrystus Pantokrator tronujący: prawą dłoń ma uniesioną w geście błogosławieństwa (ze skrzyżowanymi palcami wskazującym i środkowym), lewą podtrzymuje otwartą księgę z pisanym cyrylicą fragmentem z Ewangelii Mateusza (Mt 11, 28-29a):

Chrystus Pantokrator

nieznany

1750 — 1800

Muzeum Narodowe w Lublinie

Stylizowana scena ewangeliczna we wnętrzu – kuszenie Chrystusa. Postać Chrystusa w jasnej szacie z długimi rękawami ujęta centralnie, zwrócona w lewą stronę. Obie ręce wyciągnięte ku stojącemu z lewej strony łysemu, pochylonemu mężczyźnie ze spiczastą bródką, który ubrany jest w czerwony, przepasany kaftan z białym kołnierzykiem oraz szmaragdowe rajtuzy. Mężczyzna w zgiętej, wyciągniętej lewej dłoni podaje Chrystusowi złotą monetę. Postać mężczyzny wyłania się z otworu drzwi, które zajmują całą lewą stronę płótna. W głębi, za Chrystusem widoczny leżący na podłodze kubiczny podest oraz rozwieszona na tle ściany kotara o oranżowo-czerwonej barwie. Postaci rzucają wyraźne cienie. Cień Chrystusa, o monumentalnej skali, widoczny jest na kotarze. Barwy opalizujące – zielenie, ugry, żółcienie z akcentami czerwieni, oranżu. Obraz malowany gładko.

Kuszenie Chrystusa

Wydra, Jan

1924

Muzeum Narodowe w Lublinie

widok 1

Tora

nieznany

XIX wiek

Muzeum – Zamek w Łańcucie

Znaleziono 9 obiektów

Brak wyników

Może Cię również zainteresować:

Dodaj notatkę

Edytuj notatkę

0/500

Jakiś filtr
asd