treść serwisu

Merkury przedstawiony jako Harpokrates

Jest częścią kolekcji: Wyciski gemm antycznych

Nota popularyzatorska

Prezentowany obiekt to wycisk gemmy - owalny, wypukły, na lekko wklęsłym tle, obwiedziony uskokiem. Przedstawiona została na nim stojąca postać Merkurego, ukazanego jako Harpokratesa. Nagi stojący mężczyzna z przerzuconym przez ramię płaszczem w lewej dłoni trzyma kadyceusz. Prawą ręką  przykłada palec do ust. Harpokrates był bóstwem egipskim uosabiającym słońce wiosenne, ale w Grecji i Rzymie czczony był jako bóg milczenia, dlatego był wyobrażany z palcem na ustach.  Wycisk jest identyczny jak opisany w „Dactyliothecae universalis” Philippa Daniela Lipperta.

Gemma to kamień szlachetny lub półszlachetny w kształcie okrągłej lub owalnej płytki ozdobiony reliefem. Gemma z reliefem wklęsłym to intaglio (albo integlia), z reliefem wypukłym - kamea. Wykonywane z cennych  kamieni o zróżnicowanym warstwowo  kolorycie, urzekały pięknem i precyzją wykonania. Były używane jako elementy  biżuterii, zdobiły naszyjniki, medaliony, pierścienie, bransolety, tabakierki, szkatułki, zegary, kabinety, itp. Na ich cenę rynkową składała się wartość użytego kamienia, jego opracowanie oraz jubilerska oprawa.

Stanisław Kostka Potocki gromadził swą kolekcję gemm w ramach prowadzonych przez niego badań nad sztuką starożytną, opublikowanych w dziele O sztuce u dawnych czyli Winkelman Polski, wydanej w Warszawie w 1815 roku.

Do celów studyjnych nad ikonografią antyczną służyły badaczom i kolekcjonerom zestawy kopii gemm, wykonywanych ze specjalnie przeznaczonych do tego celu past, tzw. wyciski.  Były one wiernymi odbitkami reliefu  i  kształtu gemm, lecz nie uwzględniały zróżnicowania kolorystycznego. Obecnie w zbiorach wilanowskich znajdują się tylko wspomniane wyciski gemm, pozostałości  warsztatu naukowego S. K. Potockiego, natomiast jego kolekcja uległa rozproszeniu.

W zespole 239 zachowanych wycisków wyróżnić należy trzy grupy obiektów. Pierwsza, to wyciski gemm antycznych. Drugą i trzecią  grupę stanowią wyciski  kopii gemm antycznych i kamieni wykonanych  na wzór  starożytnych.

Oryginalne gemmy z daktylioteki Lipperta znajdziesz tutaj: gemma 1, gemma 2;

Ilustracje pochodzą ze zbiorów Rijksmuseum Amsterdam oraz “Recueil de pierres gravees antiques”, Levesque de Gravelle, Michel Philippe, 1732;

Opracowanie: Ewa Jakubowska-Smagieł, dr Ewa Mostowicz-Kapciak, Martyna Miroszewska (na podstawie materiałów Agaty Małkowskiej)

Informacje o obiekcie

Informacje o obiekcie

Autor / wytwórca

nieznany

Wymiary

wysokość: 2,2 cm, szerokość: 1,7 cm

Technika

wyciskanie

Tworzywo / materiał

masa żywiczna; papier; atrament

Czas powstania / datowanie

XVIII-XIX w.

Miejsce powstania / znalezienia

powstanie: nieznane

Właściciel

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Numer identyfikacyjny

Wil.3083/2-V/2-4

Lokalizacja / status

obiekt nie jest teraz eksponowany

Może Cię również zainteresować:

Dodaj notatkę

Edytuj notatkę

0/500

Jakiś filtr
Data od:
Era
Wiek:
+
Rok:
+
Data do:
Era
Wiek:
+
Rok:
+
asd