treść serwisu

Wczesne średniowiecze na Pomorzu Muzeum Narodowe w Szczecinie

Zespół 50 obiektów muzealnych reprezentuje kulturę materialną mieszkańców Pomorza w okresie wczesnego średniowieczna, z okresu dziejów datowanego od VI do XIII w. Znaleziska archeologiczne pochodzą z odkryć kontekstowych, takich jak skarby (Piaski-Dramino, Łupawa, Połczyn-Zdrój), cmentarzyska (Złocieniec, Żydowo) czy osady-wczesne miasta (Kamień Pomorski, Szczecin), a także z odkryć o nieokreślonym kontekście (Wolin, Czarnowsko). W zespole reprezentowane są przedmioty związane z kultem pogańskim i religią chrześcijańską, ozdoby (kolie paciorków, naszyjniki, zawieszki, zausznice), militaria (miecze, topory), narzędzia, przybory (noże, oprawki, grzebienie) oraz naczynia. Obiekty wykonane są z drewna, metali (srebro, żelazo, miedź), bursztynu, kości/poroża, kamienia oraz gliny. Wśród wybranych muzealiów szczególną uwagę zwracają srebrne ozdoby wykonane techniką filigranu i granulacji z elementami zoomorficznymi (kaptorgi), a także efektowne zausznice i zawieszki.

Obiekty

0
pionek do gry taflowej - Ujęcie z przodu w pionie. Drewniany pionek w kształcie wieży z ażurowym zwieńczeniem zakończonym ostrosłupem to hnefi – król, element skandynawskiej gry hnefatafl, tzw. królewskiego stołu. Bierka ta zajmowała pozycję pośrodku planszy

Pionek do gry taflowej

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

stela kamienna - Ujęcie przodu skosem w lewą stronę. Płaskorzeźba jest wykonana techniką reliefu wklęsłego w bloku granitowym o kształcie wysokiego prostokąta zwieńczonego nieco asymetrycznym łukiem. Płyta jest pęknięta poprzecznie około połowy wysokości. Wizerunek postaci ludzkiej jest schematyczny, zgeometryzowany. Postać jest ukazana en face. Głowa, o zarysie migdałowatym z wydłużoną brodą, jest osadzona na smukłej szyi i ma wyrzeźbione jedynie niektóre detale twarzy: punktowo zaznaczone oczy, U-kształtny nos oraz słabo widoczne usta. Kończyny górne są opuszczone i kończą się powyżej stóp dłońmi o wyraziście zaznaczonych palcach. Kończyny dolne są podkurczone z kolanami podciągniętymi nieco powyżej barków, zakończone stopami.

Stela kamienna

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

kabłączek skroniowy, biżuteria - Ujęcie z przodu skosem w prawą stronę. Kabłączek skroniowy wykonany z srebrnego drutu o okrągłym przekroju z esowatym uszkiem.

Kabłączek skroniowy

nieznany

1055 — 1100

Muzeum Narodowe w Szczecinie

pierścionek, biżuteria - Ujęcie przodu pierścionka z góry. Pierścionek srebrny z tarczką o nieregularnym kształcie.

Pierścionek srebrny

nieznany

601 — 1300

Muzeum Narodowe w Szczecinie

pochwa noża - Ujęcie przodu z góry. Zdobione okucie pochewki wykonane ze stopu metali kolorowych.

Okucie pochewki skórzanej

nieznany

1001 — 1100

Muzeum Narodowe w Szczecinie

ozdoba - Ujęcie z przodu. Kaptorga prostokątna zdobiona filigranem i motywem zoomorficznym.

Kaptorga

nieznany

900 — 1000

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Forma odlewnicza - Ujęcie w pionie brodatymi twarzami w dół.  Jedna część dwudzielnej, kamiennej formy odlewniczej z wizerunkami brodatych twarzy. Wykonano ją ze steatytu zwanego też słoninowcem lub kamieniem mydlanym, który jest miękki i łatwy w obróbce. Zdaniem odkrywców służyć miała do odlewania haczyków do wędek i ciężarków do sieci. Dzisiaj najczęściej uważa się, że jest to forma do odlewu uchwytów niewielkich zawieszek, tzw. osełkowatych lub dzwoneczków. Uwagę zwracają przede wszystkim zróżnicowane wielkościowo wyobrażenia męskich twarzy o migdałowatym kształcie, z dużymi oczami i obfitym zarostem. Po wykonaniu odlewu uzyskiwano przedmiot z wizerunkiem czterech twarzy, uważany za okucie niewielkiej osełki. Forma jest starannie wykonana i nie ma żadnych śladów użytkowania.

Forma odlewnicza

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

narzędzie tkackie, przęślik - Ujęcie z boku skosem do góry. Przęślik kamienny w kształcie nieco nieregularnego krążka, po jednej stronie zdobiony.

Przęślik kamienny

nieznany

476 — 1100

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Kaptorga - Ujęcie przodu kaptorgi z góry.  Kaptorga, prostokątna zawieszka ukształtowana ze srebrnej blachy zagiętej wpół, zawiniętej z jednej strony w długie, rurkowate uszko, pod którym jest przylutowany drugi koniec blachy. Jeden bok jest zamknięty poprzez zagięcie na siebie bocznych krawędzi blachy, drugi natomiast pozostawiono otwarty. Do przedniej ścianki kaptorgi przymocowane zostały cztery prostokątne, pionowo ułożone, blaszki z wytłoczonymi guzkami. Całość oplata drucik przechodzący przez każdy guzek i biegnący wzdłuż rurkowatego uszka. Przedmiot został odkryty w 1933 roku w Dobrociechach w nieznanych okolicznościach i pochodzi ze skarbu monet i ozdób srebrnych

Kaptorga

nieznany

1000 — 1100

Muzeum Narodowe w Szczecinie

tarcza drewniana - Ujęcie z przodu. Tarcza drewniana, nawiązująca do tarcz typu migdałowatego. Wykonana została z sześciu deszczułek, zwanych też plankami, o szerokości 6,5–17 cm i grubości 0,4–0,7 cm, ściśle przylegających do siebie, spojonych najpewniej klejem pochodzenia roślinnego (żywicznego) lub zwierzęcego (kostnego). Zachowała się jedynie drewniana część tarczy oraz lewy uchwyt skórzany, tak zwany imacz, w postaci paska skóry o długości 42 cm, który przymocowany był za pomocą gwoździ. Po prawym imaczu zachowały się jedynie otwory, podobnie jak po pasie naramiennym. Frontową powierzchnię tarczy pokrywają ślady kolorowej dekoracji namalowanej bezpośrednio na deszczułkach czerwoną, żółtą i czarną farbą. Część centralną zajmuje czerwono-żółty stylizowany krzyż o rozszerzających się ramionach. Wzdłuż brzegu widnieją czerwone kółka i czarne owale z żółtymi rozetami wewnątrz, układające się naprzemiennie, oddzielone od części centralnej czarną kreską.

Tarcza drewniana

nieznany

1176 — 1200

Muzeum Narodowe w Szczecinie

narzędzie kolne, szydło - Ujęcie z prawej strony w poziomie. Szydło żelazne w drewnianej oprawce.

Szydło

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Mieczyk drewniany - Ujęcie przodu z góry.  Drewniany mieczyk-zabawka z okrągłą głowicą kończącą lekko zwężoną rękojeść, bez jelca, z głownią płaską, ułamaną .

Mieczyk drewniany

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

nóż z rękojeścią - Ujęcie z przodu.  Uszkodzony nóż żelazny zachował się wraz z oprawką zdobioną motywami ze sztuki skandynawskiej. Końcówka trzpienia noża została zawinięta w uszko. Drewniana oprawka jest dekorowana w stylu skandynawskim okresu wikingów. Pasmowo rozmieszczone wątki dekoracyjne znajdujące się w dolnej części całego motywu ornamentacyjnego kojarzą się z mocno zgeneralizowanym splotem sznurowym. Krzyż wpisany w okrąg, znajdujący się w centralnej części motywu przypomina rozwiązania znane ze stylu Borre, ale też wykazuje podobieństwa do ornamentyki określanej mianem Jellinge i Mammen.

Nóż z rękojeścią

nieznany

900 — 1100

Muzeum Narodowe w Szczecinie

skórzana pochewka noża - Ujęcie z przodu z góry. Długa, wykonana z jednego kawałka skóry i zachowana w całości pochewka o znacznej szerokości, przekraczającej 3 cm. Brzegi spajają nity na ozdobnych podkładkach i okucia z metali kolorowych.

Pochewka noża

nieznany

476 — 1100

Muzeum Narodowe w Szczecinie

kleszczka - Ujęcie przodu z góry skosem w lewą stronę. Kleszczka ma wysmukły kształt wydłużonego prostokąta. Jeden z końców jest zaostrzony, drugi z wysuniętymi zakończeniami. W partii zaostrzonej wycięto otwór z wydłużonym kolcem. Brzegi dłuższych boków są nieco podniesione.

Kleszczka

nieznany

1176 — 1225

Muzeum Narodowe w Szczecinie

misa - Ujęcie wnętrza miski z góry. Miska drewniana toczona od wewnątrz i ociosywana od strony zewnętrznej ma znak wytwórcy (gmerk lub merk) w postaci krzyża wpisanego w romb.

Miska z gmerkiem

nieznany

900 — 1250

Muzeum Narodowe w Szczecinie

instrument muzyczny - Ujęcie od góry. Ustnik instrumentu dętego wytoczony z poroża był elementem drewnianej trąby lub zakrzywionego rogu.

Ustnik instrumentu z poroża

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Łyżwa (płoza) - Ujęcie spodu z góry skosem w lewą stronę. Przedmiot wykonano z lewej przedniej kości promieniowej konia. Na obydwóch końcach, w okolicach główek znajdują się regularne, pojedyncze intencjonalnie wywiercone otwory. Dolna część zabytku jest płaska i mocno wyszlifowana z kilkoma podłużnymi zarysowaniami. Górna cześć kości jest naturalnie łukowata, a na jej powierzchnie można zaobserwować chropowaty ślad powstały po odrąbaniu kości łokciowej.

Łyżwa (płoza)

nieznany

476 — 1250

Muzeum Narodowe w Szczecinie

łyżka - Ujęcie tyłu łyżki skosem w prawą stronę. Łyżka drewniana z płaską nabierką i trójkątnym w przekroju trzonkiem, zdobiona.

Łyżka

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

koło - Ujęcie przodu lekko do góry. Replikę koła szprychowego wykonano na podstawie znalezisk z badań wykopaliskowych na Starym Mieście w Kamieniu Pomorskim. Jest produktem kołodzieja, inaczej stelmacha, rzemieślnika zajmującego się wyrobem wozów drewnianych. Poszczególne elementy koła zrobione są z różnych gatunków drewna.

Koło szprychowe (replika)

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

przedmiot religijny i obrzędowy - Ujęcie przodu w pionie. Gliniana grzechotka w kształcie jajka, pokryta barwnym szkliwem, wiązana st z wierzeniami i kultem pogańskim.

Grzechotka-pisanka

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

przedmiot religijny i obrzędowy - Ujęcie z przodu w pionie. Gliniana grzechotka w kształcie jajka, pokryta barwnym szkliwem.

Grzechotka-pisanka

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

forma odlewnicza - Ujęcie z góry z lewej strony. Forma kamienna do wielokrotnego odlewania ozdób ze stopów metali kolorowych.

Forma odlewnicza

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

przedmiot kultowy, figurka - Ujęcie lewej strony w pionie. Figurka drewniana przedstawiająca konia z realistycznie zaznaczonym łbem i szyją.

Figurka zoomorficzna

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

przedmiot kultowy, figurka - Ujęcie z przodu. Figurka drewniana przedstawiająca postać ludzką wyrzeźbioną na okrągłym w przekroju kołku.

Figurka antropomorficzna

nieznany

wczesne średniowiecze

Muzeum Narodowe w Szczecinie

Znaleziono 100 obiektów

Brak wyników

Może Cię również zainteresować:

Dodaj notatkę

Edytuj notatkę

0/500

Jakiś filtr
asd